Okulary z kamerą – jak działają i czy są legalne?

Okulary z kamerą można kupić i posiadać legalnie. Nie oznacza to jednak, że wolno za ich pomocą nagrywać każdą osobę, w dowolnym miejscu i bez ograniczeń. O prawnej ocenie nagrania nie decyduje sam wygląd urządzenia ani fakt, że obiektyw jest ukryty w oprawkach. Znaczenie mają przede wszystkim okoliczności rejestracji, rodzaj utrwalonych informacji, udział nagrywającego w zdarzeniu oraz późniejszy sposób wykorzystania pliku.

Najprościej można ująć to tak: legalne urządzenie może zostać użyte w sposób naruszający prawo. Dlatego przed uruchomieniem kamery warto rozdzielić trzy zagadnienia – samo nagrywanie, rejestrowanie dźwięku oraz publikowanie materiału.

W artykule piszemy o tym:

• jak działają okulary z kamerą,

• czy ich posiadanie jest legalne,

• kiedy nagrywanie może naruszać prawo,

• czym różni się nagrywanie od publikacji,

• gdzie nie należy używać ukrytej kamery,

• jak bezpiecznie korzystać z takiego urządzenia.

Zapraszamy do lektury!

Okulary z kamerą – czym są i jak rejestrują obraz?

Okulary z kamerką przypominają zwykłe oprawki, ale w ich przedniej części znajduje się niewielki obiektyw. W zausznikach lub ramce umieszczane są pozostałe podzespoły, między innymi akumulator, mikrofon, układ sterujący oraz gniazdo do ładowania i przesyłania danych. Kamera znajduje się blisko linii wzroku, dlatego nagranie pokazuje zdarzenie z perspektywy osoby noszącej okulary. Użytkownik nie musi trzymać telefonu ani osobnej kamery, dzięki czemu może swobodnie wykonywać inne czynności. Trzeba jednak pamiętać, że obiektyw nie porusza się dokładnie tak jak oczy. Spojrzenie w bok bez obrócenia głowy nie zmieni kadru.

Typowa obsługa sprzętu obejmuje:

• naładowanie wbudowanego akumulatora,

• umieszczenie karty pamięci w urządzeniu,

• uruchomienie zapisu przyciskiem znajdującym się na oprawce,

• zatrzymanie nagrania i zapisanie pliku,

• przeniesienie materiału na komputer przez przewód USB.

Nagrania mogą być zapisywane bezpośrednio na karcie micro SD, dlatego urządzenie nie musi pozostawać połączone z Internetem. W zależności od wersji sprzętu okulary rejestrują sam obraz albo jednocześnie obraz i dźwięk.

Czy okulary z kamerą są legalne?

Tak, w Polsce można legalnie posiadać, kupować i nosić okulary wyposażone w kamerę. Przepisy nie wprowadzają ogólnego zakazu sprzedaży takich urządzeń osobom prywatnym. Odpowiedzialność może pojawić się dopiero w związku ze sposobem ich użycia.

Nie istnieje jeden przepis, zgodnie z którym każde nagranie wykonane bez poinformowania drugiej osoby jest automatycznie przestępstwem. Nie oznacza to również, że potajemna rejestracja zawsze jest dozwolona. Ocena zależy między innymi od tego:

• czy nagrywający uczestniczy w rozmowie lub zdarzeniu,

• czy utrwala informacje przeznaczone dla niego,

• czy próbuje zdobyć informacje, do których nie jest uprawniony,

• gdzie odbywa się nagrywanie,

• czy zapis obejmuje prywatną rozmowę,

• czy materiał zostaje później rozpowszechniony.

Najmniejsze ryzyko prawne wiąże się z rejestrowaniem własnej aktywności, pracy technicznej, podróży albo zdarzenia odbywającego się za wiedzą uczestników. Im bardziej prywatna sytuacja i im mniej osoby nagrywane spodziewają się obecności kamery, tym większe prawdopodobieństwo naruszenia ich praw.

Czy okulary szpiegowskie są legalne podczas rozmowy?

Wiele wątpliwości dotyczy nagrywania rozmów bez uprzedzenia drugiej strony. Trzeba tu odróżnić utrwalanie rozmowy, w której nagrywający uczestniczy, od podsłuchiwania rozmowy prowadzonej przez inne osoby.

Artykuł 267 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność między innymi za bezprawne uzyskiwanie informacji nieprzeznaczonej dla sprawcy, a także za posługiwanie się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym lub innym urządzeniem w celu zdobycia takiej informacji. Przepis może więc znaleźć zastosowanie wtedy, gdy ktoś pozostawia okulary z kamerą w pomieszczeniu, aby zarejestrować cudzą rozmowę, w której sam nie bierze udziału. Inaczej wygląda sytuacja, gdy właściciel okularów sam uczestniczy w rozmowie. Treść wypowiedzi jest wówczas skierowana również do niego, więc co do zasady nie zdobywa informacji przeznaczonej wyłącznie dla innych osób. Nie daje mu to jednak pełnej swobody w dysponowaniu nagraniem.

Potajemna rejestracja uczestnika spotkania może naruszyć jego prywatność, swobodę komunikowania się, cześć lub dobre imię. Są to dobra osobiste chronione przez art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Osoba, której prawa naruszono, może domagać się między innymi zaprzestania działania, usunięcia skutków naruszenia, przeprosin, a w określonych okolicznościach również zapłaty zadośćuczynienia. Z tego powodu nagrywanie własnej rozmowy nie powinno być traktowane jako automatycznie bezpieczne prawnie. Liczą się cel, zakres zapisu i okoliczności, w których powstał.

Gdzie nie należy używać ukrytej kamery?

Miejsce nagrania ma duże znaczenie, ponieważ wpływa na to, jakiego poziomu prywatności może oczekiwać dana osoba. Na ulicy, placu lub podczas otwartego wydarzenia uczestnik zwykle musi liczyć się z obecnością kamer. Zupełnie inne oczekiwania dotyczą mieszkania, przebieralni czy gabinetu medycznego.

Szczególnie ryzykowne jest potajemne nagrywanie w takich miejscach jak:

• toalety, łazienki i przebieralnie,

• prywatne mieszkania i pokoje hotelowe,

• gabinety lekarskie, terapeutyczne i zabiegowe,

• pomieszczenia socjalne pracowników,

• zamknięte spotkania służbowe,

• szkoły, szpitale i inne miejsca, w których mogą być ujawniane dane wrażliwe,

• obiekty, w których obowiązuje zakaz fotografowania lub rejestracji obrazu.

To, że kamera znajduje się w okularach i nie jest widoczna dla otoczenia, nie zmniejsza odpowiedzialności użytkownika. Przeciwnie – ukryty charakter urządzenia może wskazywać, że osoby rejestrowane nie wiedziały o nagrywaniu i nie miały możliwości odpowiedniego zachowania.

Nagrywanie w miejscu publicznym nie oznacza prawa do publikacji

Możliwość zarejestrowania zdarzenia i możliwość udostępnienia filmu w Internecie to dwie osobne sprawy. Materiał wykonany legalnie nie zawsze może zostać opublikowany bez zgody osób widocznych w kadrze.

Artykuł 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wskazuje, że rozpowszechnianie wizerunku wymaga co do zasady zezwolenia przedstawionej osoby. Ustawa przewiduje wyjątki, między innymi dla osób powszechnie znanych w związku z pełnieniem funkcji publicznych oraz dla osób stanowiących jedynie szczegół większej całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy publiczna impreza.

Różnicę dobrze pokazuje prosty przykład. Przechodzień widoczny przez kilka sekund w tle nagrania miejskiej ulicy może być elementem szerszego planu. Jeżeli jednak kamera przez dłuższy czas śledzi konkretną osobę, rejestruje jej twarz, rozmowę i zachowanie, trudno uznać ją za nieistotny szczegół kadru.

Przed publikacją należy zatem ocenić:

• czy osoba jest możliwa do rozpoznania,

• czy stanowi główny temat nagrania,

• czy ujawnione zostały informacje prywatne,

• czy film może ją ośmieszyć albo narazić na szkodę,

• czy konieczne jest zamazanie twarzy lub usunięcie dźwięku.

Samo umieszczenie nagrania w zamkniętej grupie, komunikatorze albo mediach społecznościowych nadal może oznaczać jego rozpowszechnianie. Nie trzeba publikować filmu na ogólnodostępnym portalu, aby naruszyć cudze prawa.

Czy okulary z kamerką mogą nagrywać dźwięk?

Rejestracja dźwięku jest bardziej ingerująca niż samo nagranie sylwetki lub otoczenia. Mikrofon może utrwalić prywatną rozmowę, nazwiska, adresy, informacje o zdrowiu, sytuacji rodzinnej, finansach czy obowiązkach zawodowych.

Urząd Ochrony Danych Osobowych zwraca uwagę na fakt, że nagrywanie dźwięku wymaga odrębnego uzasadnienia i nie powinno być traktowane jako automatyczne uzupełnienie monitoringu obrazu. W odniesieniu do monitoringu prowadzonego przez instytucje UODO uznawał zapis audio za działanie nadmiarowe, jeżeli przepisy pozwalały jedynie na rejestrowanie obrazu. Osoba prywatna korzystająca z okularów nie znajduje się w identycznej sytuacji jak pracodawca, szkoła czy urząd. Wniosek pozostaje jednak użyteczny: nagrywanie głosu wymaga większej ostrożności niż samo filmowanie otoczenia. Gdy dźwięk nie jest potrzebny do osiągnięcia celu nagrania, rozsądne może być jego wyłączenie albo usunięcie przed dalszym wykorzystaniem materiału.

Okulary z kamerą a RODO

Nie każde prywatne nagranie podlega bezpośrednio przepisom RODO. Rozporządzenie nie ma zastosowania do przetwarzania danych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze. Zakres tego wyjątku nie jest jednak nieograniczony. Jeżeli nagrywanie wykracza poza sferę prywatną, obejmuje systematyczne rejestrowanie obcych osób, służy działalności zawodowej lub wiąże się z publicznym udostępnianiem materiałów, mogą pojawić się obowiązki związane z ochroną danych osobowych. Nawet monitoring prowadzony przez osobę fizyczną przestaje mieścić się w wyjątku domowym, gdy swoim zasięgiem wykracza poza jej nieruchomość. W odniesieniu do przenośnej kamery ocena będzie zależna od sposobu korzystania ze sprzętu. Jednorazowe nagranie własnej wycieczki różni się od regularnego filmowania klientów, pracowników, sąsiadów albo przypadkowych osób w celu archiwizacji lub publikacji.

Do czego można używać okularów z kamerą?

Okulary z kamerką mają wiele zastosowań, które nie muszą wiązać się z potajemnym śledzeniem ludzi. Mogą służyć do rejestrowania obrazu z perspektywy użytkownika wszędzie tam, gdzie zajmowanie rąk telefonem byłoby niewygodne.

Sprzęt może przydać się między innymi podczas:

• dokumentowania prac technicznych i serwisowych,

• rejestrowania tras, spacerów oraz podróży,

• nagrywania instrukcji z perspektywy wykonującego zadanie,

• utrwalania pracy w terenie,

• rejestrowania własnych wystąpień i prezentacji,

• dokumentowania zdarzeń za wiedzą ich uczestników.

Kamera w okularach nie powinna być natomiast traktowana jako narzędzie do nagrywania współpracowników, klientów, członków rodziny czy przypadkowych osób bez zastanowienia nad ich prywatnością. Dyskretna forma sprzętu ułatwia rejestrację, ale nie usuwa praw osób znajdujących się przed obiektywem.

Okulary z ukrytą kamerą Full HD dostępne w Cargo-Bud

W asortymencie Cargo-Bud znajdują się profesjonalne okulary z ukrytą kamerą Full HD i złączem USB-C. Urządzenie rejestruje filmy w rozdzielczości 1920 × 1080 px przy 30 klatkach na sekundę oraz wykonuje zdjęcia w rozdzielczości do 4032 × 3024 px. Materiały zapisywane są na karcie micro SD o pojemności do 32 GB. Kąt widzenia kamery wynosi 65°, co pozwala objąć centralną część otoczenia bez bardzo szerokiego, zniekształconego kadru. Wbudowany akumulator polimerowy o pojemności 180 mAh umożliwia nagrywanie przez około 60 minut. Złącze USB-C służy zarówno do ładowania, jak i przesyłania plików na komputer. Czarne oprawki mają naturalny, profesjonalny wygląd, dzięki czemu mogą być używane podczas pracy, wyjazdów i aktywności terenowych. Przed pierwszym nagraniem warto wykonać krótki test kadru, dźwięku i czasu pracy baterii. Pozwala to sprawdzić, czy okulary są prawidłowo ułożone, a rejestrowany obraz obejmuje właściwy fragment otoczenia.

Nagrywaj z konkretnym celem i szanuj granice prywatności

Odpowiedź na pytanie „czy okulary z kamerą są legalne?” brzmi: tak, ale legalność urządzenia nie przesądza o legalności każdego nagrania. Bezpieczne korzystanie ze sprzętu wymaga sprawdzenia, czy użytkownik jest uprawniony do poznania utrwalanych informacji, czy miejsce nagrania nie ma prywatnego charakteru oraz czy materiał nie zostanie rozpowszechniony z naruszeniem wizerunku innych osób. Okulary z kamerą Full HD dostępne w Cargo-Bud mogą służyć do dokumentowania pracy, podróży i własnych aktywności z naturalnej perspektywy. Przed rozpoczęciem rejestracji określ cel nagrania, ogranicz kadr do potrzebnego zakresu i poinformuj uczestników, gdy zapis obejmuje rozmowę lub sytuację prywatną.

FAQ – pytania o okulary z kamerą

1. Czy samo noszenie okularów z kamerą jest legalne?

Tak. Polskie przepisy nie zabraniają samego posiadania ani noszenia okularów wyposażonych w kamerę. Odpowiedzialność może wynikać ze sposobu nagrywania albo późniejszego wykorzystania materiału.

2. Czy trzeba informować każdą osobę o nagrywaniu?

Nie istnieje jedna reguła wymagająca uzyskania zgody przed każdym nagraniem. Brak informacji zwiększa jednak ryzyko naruszenia prywatności, dóbr osobistych lub przepisów dotyczących pozyskiwania informacji. Uprzedzenie uczestników jest najbezpieczniejszym rozwiązaniem, zwłaszcza podczas rozmów i spotkań odbywających się poza przestrzenią publiczną.

3. Czy można nagrać rozmowę, w której samemu się uczestniczy?

Takie działanie nie jest automatycznie traktowane jak podsłuchiwanie cudzej rozmowy, ponieważ jej treść jest skierowana także do nagrywającego. Nagranie może jednak naruszać dobra osobiste rozmówcy, szczególnie gdy zostanie wykorzystane w innym celu, opublikowane albo udostępnione osobom trzecim.

4. Czy nagranie z ukrytej kamery można przekazać policji lub sądowi?

Materiał może zostać przekazany organom, jeżeli dokumentuje zdarzenie mające znaczenie dla sprawy. O tym, czy nagranie zostanie wykorzystane jako dowód i jaką otrzyma wartość, decyduje organ prowadzący postępowanie lub sąd. Sam zamiar zabezpieczenia dowodu nie oznacza jednak automatycznie, że każdy sposób jego zdobycia był zgodny z prawem.